آرتروز یا استئوآرتریت شایع‌ترین بیماری از دسته التهاب مفاصل است.در این بیماری غضروف مفصل صدمه دیده و کم‌کم از بین می‌رود. آرتروز ممکن است هر مفصلی را درگیر کند اما مفاصل بزرگ که وزن بدن را تحمل می‌کنند مثل مفاصل زانو و ران و ستون فقرات بیشتر در معرض ابتلا هستند.


اصلی‌ ترین علایم این بیماری چیست؟


آرتروز علایم زیادی دارد ولی 3 علامت آن شایع‌تر و مشخص‌تر هستند؛اولی خشکی پس از استراحت است،به این معنی که گاهی اوقات وقتی مفصل به‌مدت طولانی بی‌حرکت مانده باشد و بخواهد فعالیت کند درد خواهد داشت.شاید دیده باشید که بیماران مبتلا به آرتروز زانو صبح‌ها که از خواب بیدار می‌شوند به سختی راه می‌روند اما بعد از مدتی کم‌کم راه رفتنشان به حالت عادی بازمی‌گردد.خشکی مفاصل بعد از یک دوره طولانی عدم ‌فعالیت بسیار شایع است ولی به ندرت بیشتر از نیم ساعت طول می‌کشد.

 

دومین علامت کاهش انطاف پذیری است؛ به‌همین دلیل بیماران مبتلا به آرتروز نمی‌توانند به‌ راحتی مفاصل خود را خم و راست کنند و برای علامت بعدی هم می‌توان به درد در مفصل اشاره کرد. توصیه می‌شود کسانی که بیشتر از دو هفته چنین علایمی را در مفاصل خود دارند حتما به پزشک مراجعه کنند.

 

 

چه اتفاقی می‌افتد که کسی به آرتروز مبتلا می‌شود؟


علت ایجاد این بیماری هنوز به ‌طور واضح شناخته نشده است ولی چند عامل وجود دارد که می‌تواند زمینه ‌ساز ابتلا به آرتروز باشد، یکی سن بالا است که این بیماری معمولا در افراد بالای 40 سال دیده می‌شود. مورد دوم جنس، چون آرتروز در خانم‌ها بیشتر از آقایان بروز می‌کند ولی دلیل آن هنوز به‌ درستی مشخص نشده است، مورد بعدی ناهنجاری ‌های مادر زادی استخوانی و یا صدمه به مفصل است. آرتروز در ورزشکاران حرفه‌ای که مدام در معرض ضربه خوردن هستند بسیار شایع است مثلا در فوتبالیست‌ها صدمات غیر ورزشی مثل تصادفات رانندگی هم زمینه را برای آرتروز مهیا می‌کند.

 

افرادی که دارای درد ورم مفاصل، "التهاب استخوان ها" و غضروف و به ویژه "بیماری آرتروز" هستند معمولا شب ها درد بسیار زیادی را تحمل می کنند. گفتنی است دوره های استراحت طولانی مدت مانند خواب به دلیل عدم تحرک بدن می تواند درد این افراد را بیشتر کند. بررسی ها نشان می دهند علت این امر می تواند به دلیل تراکم بیش از حد مایع  دور سلولی، "پروتئین" و مواد زائد اطراف "مفاصل" به دلیل بی تحرکی طولانی مدت شود.

 

در بدن انسان مکانیسم هایی برای خارج کردن مواد زائد از مفاصل وجود دارد که این فرآیند در شب ها کندتر صورت می گیرد و به این علت درد و سختی مفاصل و به دنبال آن بدخوابی می تواند باعث "افسردگی" و "تغییرات خلق و خو" در مبتلایان به "آرتروز" در طول روز شود. پزشکان توصیه می کنند مبتلایان در خصوص روشهای کمکی برای رفع  این مشکل حتما با پزشک متخصص مفاصل و ارتوپدی مشورت نمایند.

 

 

جهت کاهش درد مفاصل می توانید از روشهای زیر استفاده کنید:

کاهش بار مفصل: بیماران مبتلا به آرتروز یا مفصل ران باید از ایستادن طولانی مدت، زانو زدن و چمباتمه زدن خودداری کنند. بیماران چاق باید وزن خود را کاهش دهند رعایت دوره هایی از استراحت در طول روز ممکن است مفید باشد اما بی حرکت کردن کامل مفصل دردناک لازم نیست.

 

 

گرما درمانی و فیزیوتراپی:

گرما درمانی سبب کاهش درد و خشکی مفاصل و ماهیچه ها می شود. حمام آب گرم و کمپرس حوله گرم برای این افراد توصیه می شود. استفاده متناوب از گرما و سرما برای کاهش درد و التهاب مفاصل بسیار خوب است.

 

 

استفاده از رژیم غذایی مناسب در بیماری آرتروز:

تغذیه مناسب، کلید اصلی جلوگیری از انواع بیماری ها از جمله آرتروز است رژیم غذایی حاوی فیبر، مصرف بیشتر میوه ها و سبزی جات تازه، دانه ها و غلات سبوس دار توصیه می شود. این مواد سبب کاهش التهاب مفاصل می شود.

 

مصرف ماهی های آب های سرد از جمله ماهی آزاد، ساردین و شاه ماهی توصیه می گردد. مصرف چربی های اشباع، روغن های هیدورژنه یا جامد، شکر و غذاهای چرب و سرخ کرده توصیه نمی گردد چرا که اسیدیته محیط داخلی مفاصل را افزایش داده و سبب التهاب و درد بیشتر مفاصل می شود. گوشت های پرچرب، تخم مرغ، مارگارین، کره، کافئین و الکل و محصولات لبنی باید از رژیم غذایی حذف شوند توصیه می شود که حداقل 6 تا 8 لیوان آب در طول روز جهت دفع سموم از بدن مصرف شود و از مصرف دخانیات اجتناب شود.